ISO 26000:2010 – Καθοδήγηση για την Κοινωνική Ευθύνη
Το ISO 26000:2010 είναι διεθνές πρότυπο καθοδήγησης για την κοινωνική ευθύνη. Βοηθά επιχειρήσεις και οργανισμούς να κατανοήσουν πώς οι αποφάσεις και οι δραστηριότητές τους επηρεάζουν την κοινωνία, το περιβάλλον, τους εργαζομένους, τους πελάτες, τους συνεργάτες και τις τοπικές κοινότητες.
Παρέχει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο αρχών και θεμάτων, ώστε η υπεύθυνη συμπεριφορά να ενσωματώνεται στη στρατηγική, στη διοίκηση και στην καθημερινή λειτουργία. Δεν περιορίζει την κοινωνική ευθύνη σε δωρεές ή φιλανθρωπικές δράσεις, αλλά την συνδέει με τον τρόπο λήψης αποφάσεων, τη νομιμότητα, τη δεοντολογία, τις εργασιακές σχέσεις, το περιβάλλον, την αγορά και τη σχέση με την κοινωνία.
Το ISO 26000 εφαρμόζεται με βάση τη φύση, το μέγεθος, τον κλάδο, τις επιπτώσεις και τη σφαίρα επιρροής κάθε οργανισμού. Στόχος είναι να εντοπίζονται τα ουσιαστικά ζητήματα, να καθορίζονται προτεραιότητες και να αναπτύσσονται ενέργειες που μπορούν να παρακολουθούνται και να βελτιώνονται.
Σε ποιους οργανισμούς απευθύνεται
Το ISO 26000 απευθύνεται σε κάθε είδος οργανισμού, ιδιωτικό ή δημόσιο, ανεξάρτητα από το μέγεθος, τον κλάδο ή τη γεωγραφική του θέση. Η εφαρμογή του προσαρμόζεται στις πραγματικές επιπτώσεις και στις σχέσεις κάθε οργανισμού.
- Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις – Οργανώνουν τις υπεύθυνες πρακτικές τους με ρεαλιστικές προτεραιότητες, χωρίς να απαιτείται πολύπλοκο ή δυσανάλογο σύστημα.
- Μεγάλες επιχειρήσεις και όμιλοι – Συντονίζουν πολιτικές, θυγατρικές, προμηθευτές και ενδιαφερόμενα μέρη σε ένα κοινό πλαίσιο κοινωνικής ευθύνης.
- Δημόσιοι και κοινωνικοί οργανισμοί – Ενισχύουν τη λογοδοσία, τη διαφάνεια, την ισότιμη μεταχείριση και την υπεύθυνη παροχή υπηρεσιών.
- Επιχειρήσεις με εκτεταμένη εφοδιαστική αλυσίδα – Αξιολογούν κοινωνικούς, περιβαλλοντικούς και δεοντολογικούς κινδύνους σε προμηθευτές και συνεργάτες.
- Οργανισμοί με στόχους βιωσιμότητας – Μετατρέπουν γενικές δεσμεύσεις σε προτεραιότητες, υπευθυνότητες, ενέργειες και μετρήσιμη παρακολούθηση.
- Οργανισμοί που θέλουν ουσιαστική επικοινωνία – Τεκμηριώνουν με μεγαλύτερη σαφήνεια τις ενέργειες και τα αποτελέσματά τους απέναντι σε εργαζομένους, πελάτες, επενδυτές και κοινωνία.
- Το ISO 26000 δεν είναι πρόγραμμα φιλανθρωπίας ή επικοινωνιακή καμπάνια – Οι κοινωνικές δράσεις μπορεί να αποτελούν μέρος της προσέγγισης, αλλά η ουσιαστική κοινωνική ευθύνη ξεκινά από τον τρόπο που ο οργανισμός διοικείται, αντιμετωπίζει τους ανθρώπους, επιλέγει συνεργάτες, προστατεύει το περιβάλλον και αναλαμβάνει την ευθύνη για τις επιπτώσεις του.
Η εφαρμογή του ISO 26000 βοηθά την επιχείρηση να οργανώσει την κοινωνική ευθύνη ως μέρος της στρατηγικής και της λειτουργίας της. Η αξία του προτύπου δεν βρίσκεται σε έναν τίτλο ή ένα σήμα, αλλά στη δυνατότητα να λαμβάνονται πιο υπεύθυνες, τεκμηριωμένες και συνεπείς αποφάσεις.
- Ενίσχυση εμπιστοσύνης και αξιοπιστίας – Η συνεπής και διαφανής λειτουργία ενισχύει τη σχέση με πελάτες, εργαζομένους, συνεργάτες, δημόσιους φορείς και τοπικές κοινότητες.
- Καλύτερη αναγνώριση κοινωνικών και περιβαλλοντικών κινδύνων – Εντοπίζονται έγκαιρα θέματα που μπορούν να επηρεάσουν τη φήμη, τη λειτουργία, την εφοδιαστική αλυσίδα ή τη σχέση με τα ενδιαφερόμενα μέρη.
- Ισχυρότερη εταιρική διακυβέρνηση – Οι αρχές κοινωνικής ευθύνης ενσωματώνονται στις αποφάσεις, στις αρμοδιότητες, στους ελέγχους και στη λογοδοσία της Διοίκησης.
- Βελτίωση σχέσεων με τους εργαζομένους – Υποστηρίζονται δίκαιες εργασιακές πρακτικές, υγεία και ασφάλεια, ανάπτυξη δεξιοτήτων, συμμετοχή και ίσες ευκαιρίες.
- Υπεύθυνη εφοδιαστική αλυσίδα – Δημιουργούνται κριτήρια επιλογής και αξιολόγησης προμηθευτών που εξετάζουν, πέρα από την τιμή και την ποιότητα, κοινωνικά, περιβαλλοντικά και δεοντολογικά ζητήματα.
- Σαφέστερες προτεραιότητες βιωσιμότητας – Η επιχείρηση αποφεύγει αποσπασματικές δράσεις και επικεντρώνεται στα θέματα όπου οι επιπτώσεις και η δυνατότητα επιρροής της είναι ουσιαστικές.
- Βεβαίωση Ορθής Εφαρμογής – Μετά την ολοκλήρωση της εφαρμογής και την επιτυχή ανεξάρτητη επιθεώρηση, η επιχείρηση λαμβάνει Βεβαίωση Ορθής Εφαρμογής ISO 26000, ενισχύοντας την αξιοπιστία των δεσμεύσεων και των ενεργειών της.
- Υποστήριξη μακροχρόνιας ανθεκτικότητας – Η κατανόηση των προσδοκιών της κοινωνίας και των ενδιαφερόμενων μερών βοηθά την επιχείρηση να προσαρμόζεται σε νέες απαιτήσεις και μεταβαλλόμενες συνθήκες.
Το ISO 26000 θεμελιώνει την κοινωνική ευθύνη σε επτά αρχές. Οι αρχές αυτές δεν αποτελούν απλές διακηρύξεις· πρέπει να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται αποφάσεις, εφαρμόζονται πολιτικές και αξιολογούνται αποτελέσματα.
- 1. Λογοδοσία – Ο οργανισμός αναλαμβάνει την ευθύνη για τις επιπτώσεις των αποφάσεων και των δραστηριοτήτων του και είναι έτοιμος να εξηγήσει τον τρόπο αντιμετώπισής τους.
- 2. Διαφάνεια – Παρέχει σαφείς, ακριβείς και κατανοητές πληροφορίες για πολιτικές, αποφάσεις, επιπτώσεις και αποτελέσματα, χωρίς να παραβιάζει νόμιμες απαιτήσεις εμπιστευτικότητας.
- 3. Ηθική συμπεριφορά – Λειτουργεί με ειλικρίνεια, ακεραιότητα, δικαιοσύνη και σεβασμό προς ανθρώπους, ζώα, περιβάλλον και κοινωνία.
- 4. Σεβασμός των συμφερόντων των ενδιαφερόμενων μερών – Αναγνωρίζει όσους επηρεάζονται από τη λειτουργία του, εξετάζει τις νόμιμες προσδοκίες τους και τους εμπλέκει με κατάλληλο τρόπο.
- 5. Σεβασμός της νομιμότητας – Αναγνωρίζει ότι η συμμόρφωση με την εφαρμοζόμενη νομοθεσία αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση και όχι προαιρετική δράση κοινωνικής ευθύνης.
- 6. Σεβασμός των διεθνών κανόνων συμπεριφοράς – Λαμβάνει υπόψη διεθνώς αποδεκτές αρχές, ιδιαίτερα όταν η τοπική πρακτική ή νομοθεσία δεν παρέχει επαρκή προστασία.
- 7. Σεβασμός των ανθρώπινων δικαιωμάτων – Αναγνωρίζει την καθολικότητα και τη σημασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων και επιδιώκει να αποφεύγει, να προλαμβάνει και να αντιμετωπίζει δυσμενείς επιπτώσεις.
Οι αρχές εφαρμόζονται μέσα από επτά βασικά θέματα κοινωνικής ευθύνης. Κάθε οργανισμός εξετάζει όλα τα θέματα, αλλά δίνει προτεραιότητα σε εκείνα που είναι ουσιαστικότερα με βάση τις επιπτώσεις, τις δραστηριότητες και τη σφαίρα επιρροής του.
- Οργανωσιακή διακυβέρνηση – Ο τρόπος με τον οποίο λαμβάνονται και εφαρμόζονται αποφάσεις, κατανέμονται ευθύνες, ελέγχονται επιπτώσεις και ενσωματώνεται η κοινωνική ευθύνη στη στρατηγική.
- Ανθρώπινα δικαιώματα – Δέουσα επιμέλεια, αποφυγή συνενοχής, αντιμετώπιση διακρίσεων, προστασία ευάλωτων ομάδων και σεβασμός θεμελιωδών δικαιωμάτων στις δραστηριότητες και στις επιχειρηματικές σχέσεις.
- Εργασιακές πρακτικές – Όροι εργασίας, κοινωνική προστασία, κοινωνικός διάλογος, υγεία και ασφάλεια, ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού, ίσες ευκαιρίες και αξιοπρεπής εργασία.
- Περιβάλλον – Πρόληψη ρύπανσης, υπεύθυνη χρήση πόρων, αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, προστασία οικοσυστημάτων και περιορισμός περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
- Δίκαιες πρακτικές λειτουργίας – Καταπολέμηση δωροδοκίας και διαφθοράς, υπεύθυνος ανταγωνισμός, σεβασμός δικαιωμάτων ιδιοκτησίας και προώθηση υπεύθυνων πρακτικών στην αλυσίδα αξίας.
- Θέματα καταναλωτών – Υπεύθυνη ενημέρωση και εμπορία, ασφάλεια προϊόντων και υπηρεσιών, προστασία δεδομένων, εξυπηρέτηση, διαχείριση παραπόνων και πρόσβαση σε ουσιώδεις υπηρεσίες.
- Συμμετοχή και ανάπτυξη της κοινότητας – Διάλογος με την τοπική κοινωνία, εκπαίδευση, απασχόληση, ανάπτυξη δεξιοτήτων, τεχνολογική πρόσβαση, υπεύθυνες επενδύσεις και κοινωνική συνεισφορά.
- Δεν έχουν όλα τα θέματα την ίδια βαρύτητα για κάθε οργανισμό – Η σωστή εφαρμογή δεν σημαίνει ίσο αριθμό ενεργειών σε κάθε θέμα. Σημαίνει τεκμηριωμένη αξιολόγηση, επιλογή ουσιαστικών προτεραιοτήτων και ανάλογη κατανομή πόρων και ευθυνών.
Η κοινωνική ευθύνη δεν μπορεί να σχεδιαστεί μόνο από την οπτική της επιχείρησης. Το ISO 26000 δίνει ιδιαίτερη σημασία στην αναγνώριση των ενδιαφερόμενων μερών και στον ουσιαστικό διάλογο με όσους επηρεάζονται ή μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία του οργανισμού. Παράλληλα, εξετάζεται η σφαίρα επιρροής: οι σχέσεις μέσα από τις οποίες ο οργανισμός μπορεί να ενθαρρύνει πιο υπεύθυνη συμπεριφορά, όπως προμηθευτές, υπεργολάβοι, συνεργάτες, δίκτυα διανομής, επενδύσεις και επιχειρηματικές συνεργασίες. Η δυνατότητα επιρροής δεν ταυτίζεται αυτομάτως με νομική ευθύνη, αλλά πρέπει να αξιολογείται υπεύθυνα.
- Αναγνώριση ενδιαφερόμενων μερών – Καταγραφή εργαζομένων, πελατών, προμηθευτών, συνεργατών, μετόχων, αρχών, τοπικών κοινοτήτων και άλλων ομάδων που επηρεάζονται.
- Κατανόηση προσδοκιών και επιπτώσεων – Εξέταση των πραγματικών αναγκών, ανησυχιών και πιθανών θετικών ή αρνητικών επιπτώσεων, όχι μόνο των πιο ισχυρών ή πιο ορατών απαιτήσεων.
- Ουσιαστική συμμετοχή – Επιλογή κατάλληλων τρόπων διαλόγου, διαβούλευσης, παραπόνων και ανατροφοδότησης, με σαφή σκοπό και ειλικρινή αξιοποίηση των αποτελεσμάτων.
- Ιεράρχηση ζητημάτων – Αξιολόγηση σοβαρότητας επιπτώσεων, έκτασης, πιθανότητας, δυνατότητας αποκατάστασης και επιρροής του οργανισμού.
- Υπεύθυνες επιχειρηματικές σχέσεις – Ενσωμάτωση κοινωνικών, περιβαλλοντικών και δεοντολογικών κριτηρίων στην επιλογή, αξιολόγηση και ανάπτυξη συνεργατών.
- Διαχείριση παραπόνων και διαφορών – Δημιουργία προσβάσιμων και αξιόπιστων μηχανισμών ώστε εργαζόμενοι, πελάτες και άλλες ομάδες να μπορούν να αναφέρουν ζητήματα χωρίς φόβο αντιποίνων.
Η κοινωνική ευθύνη αποκτά αξία όταν παύει να λειτουργεί ως ξεχωριστή δράση και ενσωματώνεται στις αποφάσεις, στις διαδικασίες και στις επιχειρηματικές σχέσεις. Το ISO 26000 καθοδηγεί τον οργανισμό να μετατρέψει τις αρχές και τις προτεραιότητες σε καθημερινή πρακτική.
- Στρατηγική και δεσμεύσεις – Σύνδεση των ουσιαστικών θεμάτων κοινωνικής ευθύνης με τη στρατηγική, τις αξίες, τις πολιτικές και τις αποφάσεις της Διοίκησης.
- Ρόλοι και υπευθυνότητες – Καθορισμός ιδιοκτητών ενεργειών, αρμοδιοτήτων, πόρων και μηχανισμών λογοδοσίας σε όλα τα σχετικά τμήματα.
- Στόχοι και σχέδια δράσης – Μετατροπή των προτεραιοτήτων σε συγκεκριμένους στόχους, ενέργειες, προθεσμίες, υπευθύνους και δείκτες παρακολούθησης.
- Διαδικασίες και επιχειρηματικές αποφάσεις – Ενσωμάτωση κριτηρίων κοινωνικής ευθύνης σε προμήθειες, ανθρώπινο δυναμικό, σχεδιασμό προϊόντων, επενδύσεις, εμπορικές πρακτικές και συνεργασίες.
- Εκπαίδευση και οργανωτική κουλτούρα – Ενημέρωση εργαζομένων και στελεχών ώστε να κατανοούν τι σημαίνει υπεύθυνη συμπεριφορά στον ρόλο και στις αποφάσεις τους.
- Παρακολούθηση και βελτίωση – Χρήση δεικτών, αξιολογήσεων, παραπόνων και ανατροφοδότησης για έλεγχο της προόδου και αναθεώρηση των ενεργειών.
- Αξιόπιστη επικοινωνία – Παρουσίαση δεσμεύσεων και αποτελεσμάτων με σαφήνεια, ισορροπία και τεκμηρίωση, χωρίς υπερβολικούς ή παραπλανητικούς ισχυρισμούς.
- Συνεχής επανεξέταση – Προσαρμογή των προτεραιοτήτων όταν αλλάζουν οι δραστηριότητες, οι επιπτώσεις, οι επιχειρηματικές σχέσεις ή οι προσδοκίες των ενδιαφερόμενων μερών.
- Από τις καλές προθέσεις στη μετρήσιμη εφαρμογή – Μία πολιτική κοινωνικής ευθύνης δεν αρκεί από μόνη της. Χρειάζονται σαφείς ευθύνες, ενέργειες, στοιχεία εφαρμογής, δείκτες και περιοδική αξιολόγηση, ώστε η Διοίκηση να γνωρίζει τι πραγματικά αλλάζει.
Το ISO 26000 μπορεί να αποτελέσει ουσιαστική βάση για τη στρατηγική βιωσιμότητας και την οργάνωση θεμάτων που συχνά εξετάζονται μέσα από περιβαλλοντικά, κοινωνικά και διοικητικά κριτήρια ESG. Βοηθά τον οργανισμό να εξετάσει συνολικά τις επιπτώσεις, τη διακυβέρνηση, τις σχέσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη και τις προτεραιότητες δράσης. Δεν αποτελεί πρότυπο υποβολής έκθεσης βιωσιμότητας και δεν αντικαθιστά ειδικές νομοθετικές, κανονιστικές ή χρηματοοικονομικές απαιτήσεις. Μπορεί, όμως, να οργανώσει τις πολιτικές, τις ευθύνες, τις ενέργειες και τα στοιχεία που χρειάζονται για πιο συνεπή και τεκμηριωμένη επικοινωνία.
- Περιβαλλοντική διάσταση – Συνδέει την πρόληψη ρύπανσης, τη χρήση πόρων, το κλίμα και τη βιοποικιλότητα με τη στρατηγική και τις πραγματικές επιπτώσεις του οργανισμού.
- Κοινωνική διάσταση – Καλύπτει ανθρώπινα δικαιώματα, εργασιακές πρακτικές, καταναλωτές, τοπικές κοινότητες και επιπτώσεις στην αλυσίδα αξίας.
- Διακυβέρνηση και δεοντολογία – Ενισχύει λογοδοσία, διαφάνεια, ηθική συμπεριφορά, νομιμότητα, δίκαιες πρακτικές και υπεύθυνη λήψη αποφάσεων.
- Ουσιαστικότητα και προτεραιότητες – Βοηθά να επιλεγούν τα θέματα στα οποία ο οργανισμός έχει σημαντικές επιπτώσεις ή ουσιαστική δυνατότητα επιρροής.
- Δείκτες και τεκμηρίωση – Υποστηρίζει τη σύνδεση δεσμεύσεων με στόχους, ενέργειες, υπευθύνους και στοιχεία που μπορούν να παρακολουθούνται.
- Αποφυγή επιφανειακών ισχυρισμών – Η έμφαση στην πραγματική εφαρμογή και στη διαφανή επικοινωνία περιορίζει τον κίνδυνο ασύνδετων ή μη τεκμηριωμένων δηλώσεων βιωσιμότητας.
- Σημαντική διευκρίνιση – Η εφαρμογή του ISO 26000 μπορεί να υποστηρίξει τη στρατηγική βιωσιμότητας και την τεκμηρίωση σχετικών ενεργειών, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της συμμόρφωση με συγκεκριμένο πλαίσιο αναφοράς ή νομοθετική υποχρέωση δημοσιοποίησης.
Η ILIS CONSULTING εφαρμόζει το ISO 26000 ως πρακτικό πλαίσιο διοίκησης και όχι ως άσκηση δημιουργίας ενός γενικού κειμένου εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Η μεθοδολογία ξεκινά από τις πραγματικές επιπτώσεις, καταλήγει σε συγκεκριμένες προτεραιότητες, ευθύνες και ενέργειες και ολοκληρώνεται με την προετοιμασία της επιχείρησης για την ανεξάρτητη επιθεώρηση και τη Βεβαίωση Ορθής Εφαρμογής.
- Αρχική αποτύπωση δραστηριοτήτων και επιπτώσεων – Καταγράφουμε τον τρόπο λειτουργίας, τις βασικές δραστηριότητες, τις επιχειρηματικές σχέσεις, τις υφιστάμενες πολιτικές, τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τις ήδη εφαρμοζόμενες δράσεις.
- Αναγνώριση ενδιαφερόμενων μερών – Χαρτογραφούμε ποιοι επηρεάζονται ή επηρεάζουν τον οργανισμό και εξετάζουμε τις νόμιμες ανάγκες, τις προσδοκίες και τους κατάλληλους τρόπους συμμετοχής τους.
- Αξιολόγηση ουσιαστικών θεμάτων και προτεραιοτήτων – Εξετάζουμε τα επτά βασικά θέματα, τη σοβαρότητα των επιπτώσεων, τη σφαίρα επιρροής και τις δυνατότητες βελτίωσης, ώστε να καθοριστούν ρεαλιστικές προτεραιότητες.
- Στρατηγική, πολιτικές και αρμοδιότητες – Διαμορφώνουμε δεσμεύσεις, πολιτικές και σαφείς ευθύνες, συνδέοντας την κοινωνική ευθύνη με τη διοίκηση και τις επιχειρηματικές αποφάσεις.
- Σχέδιο δράσης και δείκτες – Καθορίζουμε στόχους, ενέργειες, χρονοδιαγράμματα, υπευθύνους, πόρους και δείκτες, με βάση τις πραγματικές δυνατότητες και ανάγκες του οργανισμού.
- Ενσωμάτωση στις διαδικασίες και στις συνεργασίες – Εντάσσουμε τα επιλεγμένα κριτήρια σε προμήθειες, ανθρώπινο δυναμικό, λειτουργία, σχεδιασμό υπηρεσιών, επικοινωνία, αξιολόγηση συνεργατών και διαχείριση παραπόνων.
- Εκπαίδευση και εφαρμογή – Ενημερώνουμε τη Διοίκηση και τους εργαζομένους για τις ευθύνες τους και υποστηρίζουμε την πρακτική εφαρμογή των ενεργειών και των αρχείων παρακολούθησης.
- Εσωτερική αξιολόγηση και προετοιμασία επιθεώρησης – Παρακολουθούμε τα αποτελέσματα, εντοπίζουμε αποκλίσεις, οργανώνουμε τα τεκμήρια εφαρμογής και πραγματοποιούμε τελικό έλεγχο ετοιμότητας. Προετοιμάζουμε τη Διοίκηση και το προσωπικό για την ανεξάρτητη επιθεώρηση και υποστηρίζουμε την αντιμετώπιση τυχόν ευρημάτων έως τη χορήγηση της Βεβαίωσης Ορθής Εφαρμογής.
- Η προσέγγιση της ILIS CONSULTING – Δεν επιδιώκουμε να δημιουργήσουμε έναν φάκελο γενικών δεσμεύσεων ή μία επικοινωνιακή καμπάνια. Βοηθάμε την επιχείρηση να επιλέξει τα θέματα που έχουν πραγματική σημασία, να καθορίσει υπευθύνους, να αποδεικνύει με στοιχεία την εφαρμογή και την πρόοδό της και να προετοιμαστεί ολοκληρωμένα για την ανεξάρτητη αξιολόγηση.
Πρότυπα που μπορούν να εφαρμοστούν συνδυαστικά

ISO 14001




